May 22, 2026

Bandh, shutdown chihte

Nasep toh kisai a i state polam a omkhakna khenkhat ah bandh ahihkeileh shutdown khong a bawl chiang un eilam’ toh bawldan kibanglou om zek hi. Munkhat a ka omkhakna, Dibrugarh a ahihdan uh hoih ka sak khat ka gen zek nuam hi. Medical, essential services, press leh media khong bel koi peuh ah huapkhalou tangpi (eilam ah sihna leh adg khong le) uh a, huaite gen ngailou i chi dia; a kibatlouhna om i chih pen eilam bang a mihing kholai a pusuak, potkhiak, vakkhiak a khamlouh  uh ahipen. Phal uh chih ding hi mai hi. Bandh ni in khe in kholai ki vak thei a, pei nihnei (two wheeler) ahihkeileh private car le zattheih a, sumdawnna motor (commercial vehicle) bel kham tangpi uhi. 

Huchi dinmun ah bandh ni in a theikhalou khodang, state dang a pan motor in hong tailut bang omkha leh buaina tuak khollou uh hipah hi. Office khong a lupen a omkha tei in, i nna kia buaipih a khotual politics leh local issues khong ngaihsaklou, ei simtheih ding sappau local news bang omlou zomah lai, bandh khong a om chiang in a buaihuai simna khat om hi. PSU a sem, i sepna khong solkal’ sumdawnna chi khat hikha; a munpi lam leh solkal in khawlni (holiday) a apuante chihlouh ei utthu a office khak mawk theih hilou ahihna ah bandh a om chiang in office hong thei ding maw, hong theilou ding chih ah ki buai sek hi. A chabi (key) kem, a na hong ding mi om mahleh office a ki hon leh khak thu ah a lu in mohpua ahihna ah thutanna (decision) ei lak a ngaihna om hi. Huai ban ah sepna lam mit a et in ei lah a bandh, a strike bawl a ki pangkhalou ahihman in i office a ki hon ding ei mohpuakna hi a, a kikhak leh lah a bandh pen ei thuneih phakna hilou, a bawlte’ phallouh ziak hiam, thagum a hon honsaklouh man uh hi dana a pai ngai hi. 

Huchih chiang in office i hong ding, i khak ding ahita zong in, zingkal lam a inn a pan a pawtkhia a office tan i va tun a ngai phot hi. Office toh i inn a kinaih kholkei a khe a paiphakna ahihkeileh motor zang in va ki pai mai a, a bouruak en in office dangte leh dawr khong a kikhak vek leh enle ki honglou mai hi. A khen chiang in dak 10-/11 tan bang ki hungaih phot in, office dang leh bandh dinmun i muhdan toh kituak a i hon mai hun bang le om hi. Huchi bang hun ah ei office honsa a bandh/shutdown bawlte hong pai a hon khaksak hial u leh lah kikhak kik mai hi. A  tangpi a gen in khak ding a hong sawl chiang bang un le hehsa leh hi bungbung in hong kitom khum khollou uhi. Kam a a gen uh va nial leh va banghiam le bel hehthei tham u tuh hizel.

Huchia bandh ni a inn a pan office tan va pai leh a kiknawnna ah bangmah buaina omlou a chihtheih ding hi. Sumdawnna motor khenkhat, a duham deuh chih di hia, a hangsan deuh leh police station toh kinai deuhte bang in le dawr khong ana hong mai ua, zingkal lam bang ah autorickshaw khong le tai mai thou uhi. Dak 10 lam a bandh bawlte kholak a hong vak chiang ua a khaksak, a khawlsak u leh bel thumang tak in zui zel mai thou uhi.  Ki khoih, ki vuak, suang a ki den chih omlam ki thei khollou hi. A khenchiang in bandh bawlten miteng in khak uh hi a atheih u leh lohching kichi in nitaklam dak 2 dak 3 khong a bandh a suktawp hun bang uh le om hi. Kiukna, kivaihawmna khong a hoihzaw leh  mipi lam in dan zahna a neihman ahia eilam  toh teh in a bandh bawlten le mipi khualna leh theihsiamna neizaw uh a bang a chih theih ding. Kum 7 lam ka om sung in bandh/shutdown tam veipi a om a, kholai a bawlsiatna, haksatna ka tuakkha kei hi. Local mi hilou, pau le siamlou i hihlouhna ah pilvang tak a om bel ngai tham mah hi. Ahi a, bandh bawlna thu a zil in serious deuh leh hi vengvung deuh a a om ton bang uh le a omthou a, huai chiang in bel pilvan diak ngai hi. Eilam a bandh, shutdown ni a mihing le inn a kikhum  bikbek mai ngai toh kibanglou deuh mah ahi chih gennuam a kinei i hi. 

Chi phing le, bandh ahihkeileh shutdown chihte a kibawlna san-  vaihawmte a hiam kuate ahiam in a nasep silbawl khat hoihsaklouhna, deihlouhna a om chiang in lungkimlouh lahna,  douna leh kiphinna khong  ahi i chi thei ding. Huchi ahihna ah a bawlten le solkal office, kikawmtuahna lam (transport), dawr leh sumdawna chiteng a kikhak vek ding, hinkhua ngeina a tohbuai ding, huchibang a thil omdan leh dinmun media tuamtuam in suah leh puang ding un, solkal thunei lam in le mu ding, thei ding, a bil uh dengkha ding chih deihna hipen ahihna ah mimal banghiam poimohna nei a kholai a pawtkhia pen huchi pi a ngaikhawklou uh a bang hi. Mimal in le bandh chih thei gegu a a kulloupi a vak leh pawtkhiak ding chihna lam bel hilou zel hi. A bawltute’n a thil nget uh, a doudal uh, a kiphinna uh vaihawm thunei lam in a ngaih poimoh ding deihna a khosung, gamsung thil a ngeina bang a a paitheihlouh ding lungtup a neihna lam hizaw hi. 

Eilam ah bel thuneihna, dominance latsakna khong a ngaihna bang le om hileh a kilawm maimah hi. Koilam hiamte’n bandh bang hon bawlguih le uh koilam hiamten amau thuzaklou a khosung a kithuneisak a vaihawm dan a la in ana langpan geih leh thuaplou mai uhi. I khopi leh i district luah community tuamtuam om i hihlam a theilou lah ki hilou, vai khat i sai chiang in kithuzak tuah le hang buaina omlou pah ding hi. Huaiban ah (medical emergency, essential services leh media khong chihlouh) a mihing himhim vakkhiak, pawtkhiak kham bikbek dan khat in om a, a potkhia khat omleh bandh bawlte simmoh ahiam, a vai uh ngeingaih saklou dan a lakna om in suang a den ahihkei leh khuttum bang le thauk theih mai uhi. I gensa bang in vaihawmte limsak ding deihman a kibawl ahihleh solkal office, sumdawnna, kikawmtuahna service teng a buai, a khawl nakleh khotang subuai hi mai a solkal lam a ding in le kitheihmohbawl theih hi nawnlou in hun mahmah leh kilawm hi.

A lehlam ah, ei gam ah bel  ki vaihawmna le ahi di bang a pailou deuh ahi diam, bandh/shutdown bawl le hang le vaihawm thunei lam in bangpi a le hon ngaih sak khollou, hon ngai poimoh tuan hetlou hileh kilawm hi. I thil nget, i kiphinna buchinsak ahihkeileh bangmah hon hihsak diaklou, omzia om tuanlou ahihman in ei leh ei (mipite) kigawt  houh hi lel zaw hilou i diam chih dan in le ngaihtuah theih hi. Siluang khong a kha a kha, a kum a kum vuilouh a koih a kiphinna tak a i zat chiang bang in le vaihawm lam in a mipite’n huchi tan a lungkimlouhna langsak hial chi a mualphouna dan a la a hon ngaihsak tuan diaklou bang maimah hi. Kha khat, kum khat bandh lehang le kuan hon ngaihsak louh chiang in i bandh le omzia neilou bang maimah hi. I thilnget, i kiphinna leh a san chiamteh (record) leh khangthu (history) a om ding chihdan a et in chu omzia a nei kha mai dia.

Hichibang dinmun ah kiphinna neih ding leh neihlou ding, i neih a le lah tu lel a i hihdan toh kibanglou deuh, mipi subuai lou deuh ding a khek zek kul om leh kilawm hi. Ei leh ei, a diak in nektawm zong - mizawng daipam, niteng a kilawh, mehzuak, autopu leh adg dg  solkal a sepna neiloute a ding a bangchi tuk a haksatna guankha i hi hiam chih khong ngaihtuah ding om hi. Bandh leh shutdown khong a poimohna ah bawl mah ni, himahleh a bii sukha deuh ding mah a bawldan, hihdan hoihzaw a om ding in a gintakhuai hi. Mipite le buaisak lua hilou, thunei leh vaihawmte bil lah dengkha thou ding a hihdan khat zonkhiak hun hita lou a hiam? 

Ngaihtuah ngai khat zaw om a bang ve.

 

 

 [22|05|2026]

 


No comments:

Post a Comment